Er is al veel gebeurd
wanneer je leven begint
de wereld is al gevormd
er is al een hele kultuur.

Je begint niet aan het begin
je leert en wordt gevormd
je doet wat de anderen voordoen
je spreekt hun taal die zij weer
van anderen hebben geleerd
je denkt en het zijn niet je eigen gedachten
je hebt ze aan je omgeving ontleend.

En toch komt er een moment
waarop je zelf moet beslissen
en jij alleen geeft het antwoord
op de vraag naar de zin van het leven.

uit: Antwoord; uitgeverij Meulenhof 1975

Introductie I,
Introductie II, Filosofische standpunt,
Werkwijze en aanwijzingen

Introductie

Over abstracte vragen rond het wezenlijke van het menselijk bestaan heersen vele theorieën en definities. Aanvankelijk is deze site ook begonnen als een soort woordenboek. Zo van: “laten we het in ieder geval over deze dingen eens zijn”. Maar woorden hebben woorden nodig om elkaar te begrijpen. Zo ontstaat een weefsel van begrippen, die soms onverwacht een springplank (of vangnet?) worden voor nieuwe dimensies van weten.

Deze encyclopedie is als een weefsel. Linken in een tekst verwijzen naar een paragraaf over de inhoud van dat woord. Zo lijkt spelend ontdekken ook meestal te werken. Naar eigen behoefte en op eigen intuïtie kan men een eigen ontdekkingstocht ondernemen.

Definities worden altijd geformuleerd afhankelijk van uitgangspunten. Wetenschap kan bijvoorbeeld een zin aan het leven niet in overweging nemen. Er is echter in het algemeen bij ons mensen een hardnekkig gevoel dat er wel een zin is. Dit is ook het uitgangspunt van deze site. De schepping heeft zin en is geen toeval.
Er moet een reden zijn om op maandag wakker te worden en verder te gaan met het leven, anders dan slechts het karkas te voeden en het brein te amuseren (brood en spelen).

Dit standpunt levert verrasend veel levendige en inspirerende inzichten.

Introductie II, Filosofisch standpunt

Onze huidige formele levenshouding is vooral bepaald geworden door de filosofen van de renaissance. Hiervan is Descartes een grondlegger. Descartes bevrijdde de Europeesche mens van de verstikkende dogma's van de Katholieke Kerk door de geopenbaarde waarheid terzijde te schuiven en met het verstand alleen een onbetwijfelbare waarheid te vinden. Deze levenshouding werd zeer succesvol; de levensstandaard is hierdoor enorm verbeterd. Echter is de kwaliteit van het leven ook verbeterd ? Dit kan voor een aantal zaken worden betwijfeld. De wereld is 'onttoverd', ontdaan van haar magie. Velen vragen zich af wat de zin van het leven kan zijn en krijgen geen antwoord. Dit proces van onttovering kan misschien beter begrepen worden door wat een oudere filosoof ons leerde: Aristoteles.

Aristoteles trachtte door zijn ervaring en wat hij zag verklaringen te vinden voor de wereld en het bestaan. Voor Aristoteles draait de Zon om de Aarde. Dit is wat je kan zien, daar hoef je niet aan te twijfelen. Voor 'ons' klinkt dit achterlijk, liever geloven we nu onze leraar van de lagere school die beweert dat de Aarde om de Zon draait, ook al zien we het tegendeel. (Zuiver natuurkundig gezien is er geen centrum waarom iets draait, dus beide beweringen kunnen waar zijn. Het één rekent wat makkelijker dan het andere.)
Aristoteles onderscheidde 4 oorzaken voor alle substanties:

  1. de stofoorzaak; waarvan is het gemaakt, waaruit bestaat het?
  2. de vormoorzaak; wat is het?
  3. de werkoorzaak; waardoor is het tot stand gekomen?
  4. de doeloorzaak; waartoe, omwille waarvan is het tot stand gekomen?

De laatste oorzaak voltooit de eerste drie oorzaken. Het is een merkwaardige oorzaak. Bij oorzaak denken we aan iets in de verleden tijd dat de aanleiding is voor het ontstaan van iets in het heden. Een oorzaak-gevolg relatie. een doeloorzaak vraagt echter naar iets in de toekomst dat de reden is voor het bestaan van een substantie in het nu.

Bij een voorwerp als een brood kunnen we de doeloorzaak makkelijk aanwijzen: het doel (en de rechtvaardiging) van een brood is de nuttiging ervan. Bij dingen uit de natuur wordt het lastiger, ook omdat het een inteligenter groter plan veronderstelt. Het doel van een bij kan zijn de onderlinge bestuiving van planten. Wat is het doel van de natuur en wat is het doel van de mens zelf?

Hierover kunnen we alleen gissen, of het onderwerp vermijden (waar het ons verstand betreft), of te rade gaan bij geopenbaarde bronnen. Als bronnen onbetrouwbaar lijken, dan zouden we ons dusdanig kunnen ontwikkelen dat we zelf een bron van openbaring worden voor onszelf. Van de vier genoemde oorzaken voor elke substantie, is de doeloorzaak de krachtigste en de finale oorzaak. Deze vermijden omdat deze niet 'geweten' kan worden lijkt een pad dat ons hele wezen geweld aandoet. Bij alles tracht de huidige mens zijn daden met rede en een doel te doen, maar zijn wezenlijke bestaan lijkt hij niet te kunnen rechtvaardigen.

Deze encyclopedie en site gaat uit van een doel voor het leven en het bestaan van de schepping. Maar probeert een middenweg te vinden tussen geopenbaarde theologieën en rationele waarschijnlijkheid gesteunt door waarneming, logica en ervaring met wetenschappelijke feitenkennis.

De belangrijkste bronnen van geopenbaarde theologie die hier gebruikt worden zijn de westerse esoterische bronnen, zoals de Hermetica, het werk van Gurdjieff en meest recent die van Leo Armin (waarover artikelen in de Tafelen). Via Mevrouw Blavatsky en de theosofie is er veel Boeddhistische en Hindoeïstisch materiaal in het westerse denken gekomen. Al met al leven we met een smeltkroes van inzichten, die elkaar ook nog eens lijken tegen te spreken. Deze tegenstrijdigheden zijn niet erg, het kan gezien worden als een uitnodiging om zelf te onderzoeken, je te verwonderen en je eigen standpunt in te nemen. Deze site probeert elke opgenomen inzicht te respecteren en als waar te verwoorden. Slechts obscure referenties worden weergegeven met uitdrukkingen als:" ...er wordt beweerd dat.." Zoveel als mogelijk worden er verrwijzingen aangebracht naar bronnen, die als een apart bestand is opgenomen.

Naast de verschillen, kan men zich ook verwonderen dat er zoveel overeenkomsten zijn in de vele geopenbaarde inzichten. Lokale cultuur en woordkeus bepalen soms de verschillen, maar als men de moeite neemt daardoor heen te kijken naar de essentie, zijn er opvallend veel overeenkomsten. Op basis van rationele waarschijnlijkheid komt een 'waarheid' dan toch dichterbij. Moge dit een doeloorzaak zijn van deze site.




Werkwijze en aanwijzingen

De Encyclopedie

De site opent op de Tafelen. Dit is de encyclopedie zelf. Via de alfabetisch gerangschikt register kun je een onderwerp uitzoeken. Surfend via de linken in de tekst kun je in principe overal komen. Zo kan men intuïtief kennis nemen van allerlei zaken.

Kleurcodes

De aard en het uitgangspunt van de artikelen kunnen verschillen. Dit wordt met een kleurcode aangegeven in de omranding en soms een nadere aanduiding links boven de tekst.

Met een groene rand: definities en verklaringen, beschreven vanuit esoterisch standpunt, waar mogelijk verduidelijkt met mesoterische (feitelijke) referenties. De inspiratie bronnen zijn de bekende Westers-esoterisch bronnen als Gurdjieff, Blavatski en Leo Armin. Waar mogelijk wordt ook de bron aangegeven. Veel werk komt voort uit uitwerkingen van dat gedachtegoed.
Met een gele omranding. Dit zijn inspiraties, verhalen, gedichten, gebeden etc.
Met een blauwe omranding. Deze artikelen of animaties, gaan verder dan kennis en zijn levenswijsheden, gestoeld op ervaring;
Met een rode rand. Praktische technieken.
Met een okerbruine rand. Overwegend mesoterische feiten, waar mogelijk met een alinea met verwijzingen naar esoterische benaderingen
Met een grijze rand: Essays, artikelen met verbindende analyses, opmerkelijke gedachten etc.

Studie

De studie-knop is een andere ingang. Hier kunnen bezoekers van de site vragen stellen of stellingen poneren. Wij pretenderen geen definitieve antwoorden te kunnen geven, maar relevante artikelen in de Tafelen voor zelfstudie aan te bieden.

© J.H. van Splunter 2009. Overnemen is toegestaan; bronvermelding wordt op prijs gesteld.