Evolutie
Evolutie is de geleidelijke verandering van alle vormen van leven. In grote lijnen kunnen we ook constateren dat er een ontwikkeling plaats vindt van eenvoudige structuren met minder mogelijkheden naar complexere structuren met meer mogelijkheden en grotere differentiatie. Een esoterisch uitgangspunt is het de ontwikkeling van het leven naar een beoogd doel. De evolutietheorie staat vaak op gespannen voet met religieuzen. Maar vanuit een esoterisch perspectief is dit zeker niet het geval.
De schepping is ontstaan uit een serie emanaties(1) vanuit een goddelijke oorsprong. Zie ook: de scheppingsstraal en een scheppingsverhaal. Het holisme verklaart hoe een ogenschijnlijk willekeurig proces als de evolutie (1) toch aanleiding geeft tot een ontwikkeling naar een beoogd doel, een doel die dan vanaf het begin in de manifestatie (2) van de werkelijkheid aanwezig is geweest. Elke volgende stap in het proces van emanaties draagt de intentie van het begin in zich mee.
In ontwikkelingsmodellen wordt veelvuldig gebruik gemaakt van de wet van Drie. Begin, proces, eind. De manifestatie van de werkelijkheid laat zich zien in het bestaan van ontwikkeling, of tijd. Begin en eind is, waar het de schepping betreft, buiten ons gezichtsveld. Wij mensen, zien met name de materialisatie van de bedoeling. Het is altijd verhelderend ontwikkelingen in schema’s te vatten en nog meer, als schema’s een zekere samenhang vertonen. Gebruikmakend van de wet van Drie, ziet de evolutie er stapsgewijs als volgt uit:
Dit schema spiegelt het schema van de Scheppingsstraal zeer fraai.
In veel religieuze kringen wordt aangenomen dat wij mensen de bekroning van de schepping zijn en de laatste stap van de evolutie, als evolutie al wordt geaccepteerd. Onderzoek laat zien dat de evolutie nog steeds gaande is. Waar de mens in uitmunt is bewustzijn en expressie. Religieuze ervaringen gaan steevast gepaard met een vergroot bewustzijn, de eigen situatie en het leven op aarde en zelfs daarbuiten smelten samen. De template van Leo Armin [L.A.] beschrijft een ladder van bewustzijnsniveaus, waarin spirituele ontwikkeling van verschillende culturen en disciplines een plaats krijgen. Dit wordt nog eens bevestigd door het werk van de filosoof Arnold Cornelis [A.C.]. Het is niet onvoorstelbaar dat de evolutie van bewustzijn niet bij mensen stopt. De geschiedenis van de evolutie laat zien dat er telkens weer wordt doorontwikkeld op basis van bestaande levensvormen. Een volgende stap laat zich misschien al zien in de ontwikkeling van samenlevingsvormen, die zeker een verband houden met bewustzijn. Zowel Anton Cornelis al Gurdjieff zien een volgend model mens als noodzakelijke manifestatie willen we onszelf overleven.
Zie voor het vervolg: Model I, II, III- mens.
voetnoot (1) De term hiervoor is emanationisme, het geloof in het ontstaan van het universum en het leven als het gevolg van een serie emanaties (uitstromingen) uit een goddelijke oorsprong. Creationisme is het geloof aan een scheppingsmoment. God schiep hemel en aarde en de dieren en de mens in zes dagen. De term Intelligent Design betreft wel de evolutie als uitgangspunt, maar een bijsturen of sturen van de veranderingen naar een beoogd doel: de mens.
voetnoot (2) Voor alle volledigheid, de evolutietheorie van Darwin: De evolutietheorie berust op de waarneming van drie feitelijkheden in de natuur: A: in elke populatie van een zekere soort is er variatie van eigenschappen. B: de eigenschappen van een ouder-paar wordt doorgegeven aan de nakomelingen. C: er is een bepaalde overlevingsdruk op elke populatie. Soorten, als er geen vroegtijdige sterfte van nakomelingen zou bestaan, groeien exponentieel. Het beschikbare voedsel daarentegen is meestal stabiel. Dit resulteert in vroegtijdige sterfte.
Deze drie gegevens leiden tot de conclusie dat individuen die wat betreft eigenschappen relatief beter af zijn in de gegeven omstandigheden, ook relatief meer nakomelingen ter wereld brengen. De gemiddelde eigenschappen in een populatie verschuift daardoor geleidelijk. De theorie heeft zich ondertussen wel onomstotelijk bewezen. Maar er is ook geen reden om dit te bestrijden. De theorie verklaart niet hoe het begonnen is en geeft zeker niet aan dat het ergens naar toe gaat.
voetnoot (3) Manifestatie is een geschikter woord dan schepping in dit verband. Schepping veronderstelt een moment van schepping, of intelligent bijsturen.