Esoterisch

Meditatie

In het algemeen elke techniek die aangewend kan worden om zaken van de geest ruimte te geven. Alle technieken bestaan uit een fase waarin de herrie van alle dag in het brein tot kalmte gebracht wordt, waarna de geest uitgenodigd wordt contact te maken met ander (hoger) inzicht. In het Westen wordt meditatie ook gezien als een goed middel om stress te voorkomen, zonder direct aan te sturen op geestelijke ontwikkeling.

Inhoud:

De Werking van Meditatie

De meeste meditatietechnieken brengen de hersenen in wat genoemd wordt een alfa-staat. Dit is een staat van bewustzijn, te vergelijken met de staat waarin je je bevindt tussen waken en slapen. Metingen aan de hersenactiviteit tonen dan een frequentie van circa 7Hz, die alfa-golven worden genoemd. De bron van deze frequentie ligt vermoedelijk [S.B] in het gebied van de hersenstam waar de hersenhelften en het ruggemerg bij elkaar komen. Dit is ook het gebied dat aangewezen wordt als het 6e chakra, het chakra van inzicht. Dit gebied is door zijn ligging een ontmoetingspunt van drie beschouwings"velden". In de fusie daarvan ontstaat heldere vernieuwende perceptie. De dualiteit, die ons bewustzijn bindt aan de materie, wordt doorbroken.

7Hz is ook de frequentie die in resonantie is met de Schumann golven rond de aarde. Resonantie tussen deze Schumann golven en de alfa-golven in ons brein zou verantwoordelijk kunnen zijn voor de mogelijkheid inzicht te krijgen in wereldomvattende percepties of te reizen naar plaatsen op aarde [S.B.3].
(zie ook: Platina en Bewustzijn)

Meditatiehouding

Veel traditionele scholen hechten een groot belang aan een juiste houding. Omdat meditatietechnieken vaak geënt zijn op Indiase en Japanse tradities, wordt een lotushouding vaak aanbevolen. Westerse tradities en vrije onderzoeken leren dat dergelijke houdingen waarschijnlijk niet essentieel zijn (enige voorzichtigheid kan geen kwaad). Belangrijk blijft:

  1. Ontspanning. Het ontspannen zijn van spiergroepen, met name nek, schouders en rug. Energie moet zo vrij mogelijk kunnen stromen door het lichaam. De nek, schouders en rug vormen de poort tussen het hoofd en de rest van het lichaam. Bij veel mensen blijken deze gedeelten gespannen (door stress). Let ook op spanningen in de gezichtsspieren, bijvoorbeeld de kaak.

  2. Ademhaling. Een goede rustige ademhaling. Aanbevolen wordt een rustige buikademhaling. Adem diep in door je neus, zodat je buik uitzet. Adem uit door het intrekken van de buik en houdt de borst ontspannen.

  3. Een staat vinden van ontspannen waakzaamheid. Al te grote ontspanning kan leiden tot het in slaap vallen. Te grote spanning zorgt voor onrust en snel afgeleid zijn. Houding is hierin belangrijk; rechtopzitten met goede steun voor het lichaam en hoofd is aan te bevelen. Het hoofd moet bij voorkeur in balans zijn en recht boven de ruggengraat staan. Houding is altijd een reflectie van de innerlijke houding. Een fiere houding waaruit balans en zelfverzekerdheid spreekt is aan te bevelen. Meditatie kan ook liggend of lopend plaatsvinden of in een luie stoel, maar de innerlijke houding van ontspannen waakzaamheid is een voorwaarde.

    Voor een goede houding zijn ter vervanging van de lotushouding bankjes en kussens ontwikkeld om het lichaam rechtop en in balans te laten zitten. Ze kunnen bruikbaar zijn, maar nooit essentieel. Het is een kwestie van uitproberen.

  4. Ogen. De ogen kunnen open of gesloten zijn. Open ogen zullen makkelijker verhinderen om in slaap te vallen. Het kan zijn dat open ogen het moeilijker maken om je te concentreren of verbeelding te gebruiken. Met open ogen is het goed om te proberen niet te focussen op een punt of voorwerp. Het focussen vernauwt de hersenactiviteit naar een beperkt gebied. Ook met het mediteren op een object (icoon of mandala) moet de blik zacht zijn. De invloed van het object moet als het ware door de ogen naar binnen gaan, in plaats van dat jij naar het voorwerp reikt.

  5. Handen. Er zijn specifieke handhoudingen (Mudra's) die een invloed uitoefenen op het systeem. Deze behoren bij specifieke meditatietechnieken. Als hier niet speciaal gebruik van wordt gemaakt, is elke ontspannen houding goed, bijvoorbeeld met de handen in elkaar rustend in de schoot of rustend op de knieën.

  6. Mentale houding. Naast de fysieke houding is de mentale houding wellicht nog belangrijker. De 'mind van een beginner' is aanbevelenswaardig. Een houding zonder vooroordeel of verwachting. De eerste keer heeft vaak onverwacht bijzondere resultaten. De tweede keer gaan we aan de meditatie beginnen met de ervaring van de eerste keer en dat kan nu net de reden zijn dat het niet goed gaat. Vooroordeel is een filter waardoor inzicht zich niet laat zien. Ook het loslaten van gedachtes die zich aan je opdringen dient zonder oordeel te zijn.

Meditatieomstandigheden

  1. De omgeving. Meditatie heeft het doel je open te stellen voor signalen uit het onderbewuste. Dit kunnen ook willekeurige signalen zijn van essenties uit de omgeving . Het is raadzaam daarom voor een omgeving te zorgen die vrij is van ongewenste invloeden. Een afgesloten ruimte kan schoongemaakt worden. Vervolgens kan een meditatieruimte voorzien worden van een inrichting die prettig overkomt. De natuur kan ook een goede ruimte zijn om in te mediteren. Echter de natuur is nooit vrij van invloeden en ook hier moet een plek gevonden worden waar het in principe aangenaam toeven is.

  2. Ritueel. Met een patroon (ritueel) om te beginnen en te eindigen creëer je ruimte in de tijd. Het lichaam en lagere wezensdelen voelen zich veilig met patronen. Het is alsof je met een begin- en eindritueel je wezensdelen vertelt waar je naar toe gaat en wat je daar gaat doen. Door deze instructie zullen ze niet opspelen en waar mogelijk het proces van meditatie ondersteunen. De ruimte schoonmaken of je zitplek prepareren kan een beginpatroon zijn. Ook voldoen een bepaalde beweging, een loopje of het aantrekken van speciale kleding. Eindrituelen kunnen zijn: het opruimen van de meditatieruimte, een gebaar van dankbaarheid naar de ruimte of een bepaald object van inspiratie, omkleden, een kopje thee drinken, etc.

  3. Staat van welzijn. Boeddha leerde door ervaring dat lichamelijke ontbering niet leidt tot dieper inzicht. In zekere zin is het wenselijk als de lagere wezensdelen (lichaam en ziel) in een staat van welzijn verkeren. Een lege maag is niet goed, een volle maag ook niet. Sommige meditatietechnieken beginnen met een imaginaire reis naar een plek met prettige herinneringen om die staat van welbevinden voor lichaam en ziel te verkrijgen.

  4. Muziek. Er is veel muziek op de markt, speciaal uitgevoerd om meditatie te begeleiden. Muziek (geluid) heeft een grote invloed op het (onrustige) Motorisch centrum. Het houdt dit centrum bezig, zodat er aandacht mogelijk is voor iets anders. Tegelijkertijd vertegenwoordigt muziek een bepaalde invloed, waaronder ook de invloed van de intenties en de staat van muzikanten en producer. Het is maar de vraag of die conditionering op een bepaald moment wenselijk is.

Meditatietechnieken

Er zijn veel meditatietechnieken. Uit het aanbod worden de volgende technieken uitgelicht:

Hieronder volgt een korte omschrijving. Tenzij er specifiek iets anders wordt genoemd, gelden de hiervoor genoemde voorbereidingen, afsluitingen en meditatiehoudingen. Spreek vooraf een bepaalde tijdsduur af. Dit kan met bijvoorbeeld een wekker worden ingesteld. (Let wel op dat de wekker niet te luid afgaat!) Voor een beginner is misschien 5 minuten voldoende, dit kan oplopen tot een gemiddelde van 20 minuten. Tenslotte kan er aanvullende informatie gevonden worden op de hieronder vermelde site.

Meditatie met tellen
Een veelgebruikte meditatie om mee te beginnen. Ga in jouw meditatiehouding zitten en begin met rustig adem te halen. De ademhaling laat je samenvallen met het tellen; één cyclus is één tel. Tel van 1 tot 9 en weer opnieuw. Of tel af van 9 tot 1.

Effecten: verbetering van concentratie, heldere rustige geest, preventie van stress. <<

Objectmeditatie
Bij deze meditatie concentreren we ons op een voorwerp. Plaats dit voorwerp voor je, zodat je het met een ontspannen houding kan zien. Breng eerst met je aandacht de ademhaling in een goede regelmaat. Richt je aandacht vervolgens op het object. Bekijk het object niet met aandacht, maar neem het beeld in. Als je je ervan bewust wordt dat de gedachten afdwalen, richt je je weer op het object.

Effecten: verbetering van concentratie, heldere rustige geest, preventie van stress. Bij het beschouwen van een object met betekenis zoals een beeld, een icoon of tekst, laat je de invloed van dit voorwerp doordringen tot de diepere lagen van je bewustzijn. Het beïnvloedt dan de vorming van je geest. Onverwacht inzicht in relatie tot het voorwerp kan zich aandienen.<<

Objectmeditatie met het lichaam
In deze meditatie is ons lichaam ons meditatieobject. Met de aandacht wordt een reis door het lichaam gemaakt en proberen we de sensaties in ons lichaam waar te nemen. Iedere keer als we in onze gedachten afdwalen, keren we terug naar het gebied waar onze aandacht op was gevestigd. Vaak wordt deze meditatie liggend uitgevoerd, zodat er geen sensaties optreden door spierspanningen en drukpunten van het zitten. Na de inleidende handelingen kun je bijvoorbeeld een scan maken van de kruin van je hoofd tot aan de tenen. Voel de tintelingen, spierspanningen, de sensaties van elk onderdeel, orgaan, ledemaat, welving als jouw aandacht naar beneden glijdt. Neem hiervoor de tijd, blijf rustig ergens hangen, totdat je aandacht weer verder gaat.

Effecten: verbetering van concentratie, heldere rustige geest, preventie van stress. Helende werking op het lichaam.<<

Mantrameditatie
In grote lijnen identiek aan de objectmeditatie. Echter nu is het object een geluid, een woord, zin (b.v. een affirmatie). Gedurende de meditatie herhaal je in je gedachten de mantra. Elke keer dat de gedachten afdwalen, keren we terug naar de mantra. Probeer geen bepaald ritme aan te brengen. Gedurende de meditatie kan de mantra in uitspraak en ritme veranderen. Laat het gebeuren. Sommige geluiden zullen resoneren met bepaalde delen van het lichaam. Er bestaat een serie van mantra's die invloed hebben op ieder van de chakra's. Sommige mantra's zijn door de wereldwijde herhaling en/of vanwege de kracht van de initiator diep geëtst in het astraal licht; zonder kennis van zaken is het niet verstandig deze te gebruiken.

Bij name moet genoemd worden Transcendente Meditatie (TM), geïntroduceerd door Maharishi Mahesh Yogi. TM is een mantrameditatie waarbij men in een gemakkelijke houding twee maal daags twintig minuten gaat zitten. Waarbij men bij zichzelf een klank uit het Sanskriet opzegt.

Effecten: verbetering van concentratie, beïnvloeding van het astraal lichaam. Beïnvloeding van de vorming van je geest. Onverwacht inzicht in relatie tot de mantra kan zich aandienen. <<

zazen Zen-meditatie
Zen-meditatie is een meditatievorm uit het Zen-Boeddhisme. Het kan onafhankelijk van een religie beoefend worden. De kern van Zen-meditatie is het geconcentreerd zitten (za-zen), afgewisseld met loopmeditatie (kinhin). In Zen worden diverse meditatietechnieken gebruikt, afhankelijk van het individu. Deze methoden omvatten ademhalingstechnieken, alleen maar zitten (shikantaza) en het werken met fundamentele vragen (zie koan-meditatie). Onderricht door een erkend Zen-meester is één van de wezenlijke aspecten van een serieuze Zen-training. Dit onderricht vindt meestal plaats tijdens Sesshins (meerdaagse intensieve trainingsperioden). Wat hier omschreven wordt is za-zen.

De juiste zithouding wordt essentieel gevonden in za-zen. Dit is een hele lotushouding met de handen gevouwen in de schoot, de blik iets schuin naar beneden, met ontspannen open ogen. Daarna volgt het als de meditatie met tellen. Met een diepe rustige ademhaling tel je in gedachten van 1 tot 9 en dan weer opnieuw. Vaak wordt gevraagd de aandacht te houden op een gebied net onder de navel in de onderbuik (tanden of dantien). Vanuit deze plek ontwikkelt zich dan een energie die door het gehele lichaam radieert. In de regel duurt een meditatie in de zittende positie circa 15 minuten. Daarna wordt deze positie afgewisseld met loopmeditatie. Met de handen op de borst gevouwen, loopt de beoefenaar rustig een bepaald traject met kleine passen. Hierna volgt weer za-zen. Een uitgebreidere omschrijving met achtergronden kan gevonden worden via deze link.

Effecten: verbetering van concentratie, innerlijke balans, spontaan inzicht. In samenhang met de bestudering van de Boeddhistische leer is er een beïnvloeding op de vorming van de geest.<<

Geleide meditatie
Bij deze meditatievorm is er een begeleider, die de beoefenaar door uitgekozen visualisaties leidt. De voorbereiding en basishouding is als genoemd in de inleiding (houding, ademhaling). De begeleider kan de meditatie verder inleiden met muziek, tellen, of aandacht geven aan een rustige ademhaling om een diepere bewustzijnstoestand te bereiken (alpha-staat). Al naar gelang het te bereiken doel van de meditatie brengt de begeleider bepaalde beelden, uitgangspunten of vragen onder de aandacht. Begeleide meditatie is geen hypnose! Te allen tijde heeft degeen die mediteert de keus om de leiding te volgen of hiervan af te wijken. Uiteraard is de integriteit van de begeleider uitermate belangrijk voor een schoon resultaat. Onbedoelde intenties kunnen een invloed hebben op de innerlijke levens van de persoon die mediteert. Het is de verantwoordelijkheid van de begeleider om de meditatie uit te leiden. <<

Mediteren met een vraag of opdracht
José Silva (afkomstig uit Texas, Amerika) heeft in het begin van de vorige eeuw veel onderzoek gedaan naar het functioneren van het bewustzijn en hierbij methoden ontwikkeld die de natuurlijke vermogens om te leren, te weten en te herinneren aanzienlijk verbeteren. Zijn doeleinden waren zuiver praktisch, aanvankelijk werkte hij hieraan om de leerprestaties van zijn kinderen te verbeteren. Deze methoden zijn uitgegroeid tot wat nu bekend staat als de Silva Method®. Deze methode richt zich niet direct op spirituele ontwikkeling of verlichting, maar de methode is bruikbaar voor het oplossen van allerlei problemen, dus ook vragen van levensbeschouwelijke aard.
In grote lijnen begint de meditatie als die met het tellen. Voor verschillende opdrachten worden verschillende telmethoden aangeleerd, om met de methode al een link te leggen naar de aard van de opdracht en het gewenste resultaat. Visualisatie van het object van meditatie en visualisatie van gewenste uitkomsten is na het bereiken van de alfa-staat één van de belangrijkste middelen om de boodschap naar het onderbewuste over te brengen.
<<

Koan-meditatie
Het directe ervaren van de inmense ruimte waar de geest toegang toe heeft, wordt belemmerd door het weten. Antwoorden op vragen dreigen altijd gevormd te worden door woorden, metaforen en beelden die wij al kennen. Voortdurend projecteren we de wereld om ons heen, zoals aan ons verteld is hoe de wereld eruit ziet. Zitten en wachten tot die beelden verstomd zijn is één methode (za-zen), maar een lange. Een kortere (en hevige) weg wordt in het algemeen ervaren met de Koan-beoefening van Rinzai Zen. Een Koan is een soort raadsel dat niet met het logisch denken opgelost kan worden. Bekende Koans zijn:

"Wat is het geluid van één klappende hand?"

"Toon mij je gezicht, zoals het was toen je ouders nog geboren moesten worden."

"Wie ben ik?"

"Wie is de Meester die antwoordt, wanneer ik geroepen wordt?"

De student krijgt van een meester een Koan op om deze op te lossen tijdens het mediteren. De koans worden vaak betrokken uit vaste collecties. Bekend zijn: "De Poortloze Poort" (Japans Mumokan) en "De Blauwe Klif Kronieken" (Japans Hekigan Roku). Er is geen vast antwoord, voor iedere student kan er een ander antwoord geldig zijn. Het juiste antwoord wordt herkend door de meester, maar de student weet ook wanneer hij het juiste antwoord heeft. Geen enkele logische oplossing wordt geaccepteerd, tot de student zijn denken heeft uitgeput. En dan kan vanuit de diepte van de intuïtieve geest het juiste antwoord komen. Dit gaat vaak gepaard met een overweldigend gevoel van Weten, Satori genaamd.
Deze vorm van meditatie heeft eigenlijk alleen zin met de begeleiding van een meester, die duwt, trekt en onverbiddelijk is, maar het ware inzicht kan herkennen. De basistechniek van het mediteren is in principe gelijk aan die beschreven onder Zen-meditatie.<<

Mediteren om te reizen in ruimte en tijd
De alfa-staat van 7 Hz is in resonantie met de eigentrilling van de atmosfeer van de aarde (Astraal licht). Het gevolg is dat het in principe mogelijk is om contact te leggen met de gebeurtenissen in welke tijd en op welke plek dan ook. De ervaring leert dat dat inderdaad mogelijk is. Hieronder volgt een methode aangegeven door S.B. en met succes toegepast.

Ga in jouw meditatiehouding zitten en begin met rustig ademhalen. Om je helpen in de alfa-staat te komen, kun je bijvoorbeeld aftellen van 9 tot 1. Naar wens kunnen de ogen gesloten zijn; met visualiseren is dit meestal makkelijker. Als je voelt dat je in de juiste staat bent, dan laat je vanuit je stuit een wortel groeien naar de kern van de Aarde. Visualiseer dit. Vanuit de kern van de Aarde welt een energiestroom omhoog, door de wortel, van onvoorwaardelijke universele liefde. Sta toe dat het je hart raakt en vervolgens je hele lichaam en aura vult. Laat het haar werk doen om jou te helen en met leven te vullen. Breng je aandacht naar de buitenkant van de aura en bemerk dat het buitenoppervlak een dun laagje transparant goud heeft gekregen. Je bent nu in een bol van universele onvoorwaardelijke Liefde en dit is jouw bescherming en de bescherming van de werelden waar je je in wilt begeven.

Reizen in de tijd. Visualiseer de plek vanwaar je terug wilt reizen. Tel rustig de jaren of eeuwen af en wacht op veranderingen in het beeld wat je ziet. Vertrouw op jouw innerlijk weten, ga bij veranderingen in het beeld of bij gebeurtenissen niet proberen het te begrijpen of te veroordelen. Het is mogelijk om in interactie te zijn met mensen die je ontmoet.

Reizen naar een andere plek. Voor je afdaalt in je bewustzijn, is het nodig de bestemming ten opzichte van de plaats waar je je bevindt voor jezelf duidelijk te maken. Bepaal bijvoorbeeld de richting en de afstand. Als je in de meditatie-staat bent, vertel jezelf dan dat je naar daar-en-daar reist en zie jezelf door de ruimte ernaar toe verplaatsen. Daar aangekomen, wacht je tot er beelden opkomen (projecteer niet), of gevoelens. Sta ook open voor beelden die je niet één twee drie kan plaatsen. Het kunnen verpakkingen in jouw beeldmateriaal zijn van essenties die daar wel zijn.

Als je de reis wilt beëindigen, keer terug, kom aan, vertel dit ook aan jezelf, wordt je weer bewust van je plek, jouw aura met de gouden gloed en verankering in de grond. Reis op naar je bewustzijn, tel van 1 tot 9 en open je ogen. <<


Actieve meditatie (schilderen, mandala maken)
Een vorm van objectmeditatie, waarbij het maken van het object de meditatieve 'ruimte' schept. Een vorm van meditatie, waarbij ook het lichaam wordt bezig gehouden gedurende de meditatie. Het motorisch centrum zal dan niet gauw signalen van pijn of verveling uitzenden, die de concentratie kunnen belemmeren. Een bekende vorm is het maken van een zand-schilderij (mandala), een gebruik in het Tibetaans Boeddhisme, maar ook bekend bij Indianen en Aboriginals. Met gekleurd zand wordt op rituele manier een vaststaand patroon getekend. Na afloop wordt de afbeelding op rituele wijze weer opgeruimd. De afbeelding is echter ook bezield geworden, dus de afronding behelst ook de nodige communicatie met die essentie om deze een plaats te geven en te bedanken.

Schilderen in het algemeen, beeldhouwen, of welke vorm van creatieve techniek dan ook, is als meditatie te beschouwen. En een intentie "nu ga ik mediteren" kan eerder remmend werken dan onbevangen bezig te zijn.

zandschilderij

Aanvullende linken:
abc-van-meditatie.nl
stamcel.org
meditatie-documentaire

© J.H. van Splunter 2009. Overnemen is toegestaan; bronvermelding wordt op prijs gesteld.