Grote Namen

2/4/2006;aanvulling 20/5/2006

Inhoud

Gedachtengoed is een erfgoed, waarop een enkeling weer voortborduurt met toevoegingen of aanpassingen door een veranderende tijdgeest. De onderzoeker van esoterische waarheden stuit vroeg of laat op een aantal namen die een belangrijk stempel hebben gedrukt op het esoterisch erfgoed. Dit artikel is en wordt een verzameling van individuen uit de oude en jonge geschiedenis die door hun onderzoek, charisma en aanhang een belangrijk stempel hebben gedrukt op het bewustwordingsproces.




Pythagoras (circa 600 v.Chr.)

Pythagoras van Samos

Vandaag de dag wordt veel van ons gedachtegoed toegeschreven aan de grote Griekse denkers als Plato en Aristoteles. Zowel het wetenschappelijke denken als filosofie en theologie zijn terug te voeren op de filosofen uit de klassieke oudheid. Weinigen realiseren zich dat deze rijkdom aan inzichten, waarop de Westerse wereld nog steeds leunt, niet zomaar uit het niets tevoorschijn is gekomen. In de dageraad van de Griekse beschaving was er de Egyptische beschaving, waar heel de toenmalige bekende beschaafde wereld zich aan spiegelde. Egypte was met recht een holistische cultuur. Religie, magie, wetenschap en bestuur, de godenwereld en de menselijke wereld was één geordend systeem. Hierin waren er de Tempelscholen als bronnen van esoterische kennis, waarin een student 21 jaar studeerde en geïnitieerd werd in diverse graden van wijsheid. Het was Pythagoras die de kennis van de Tempelscholen naar het Westen bracht en (gedeeltelijk) de verborgen kennis in de openbaarheid bracht.

Pythagoras werd geboren op Samos, een eilandje voor wat nu de Turkse kust is. Hij was een leergierige en ambitieuze jongeling. Hij slaagde erin met zijn talenten in de gunst te komen van de lokale vorst Polycrates die op dat moment militair gelieerd was aan de Egyptische Farao Amasis. Via deze connectie slaagde hij erin na veel aandringen toegelaten te worden tot de tempel van Memphis, alwaar hij 22 jaar verbleef en studeerde. In 527 v.Chr. werd Egypte veroverd door Cambyses III van Perzië en werd Pythagoras min of meer als oorlogsbuit naar Babylon gevoerd. Daar werd hij in een half gevangenschap aan het lesgeven gezet. Via bemiddeling kreeg hij de kans om na 12 jaar Perzië te verlaten en terug te keren naar Griekenland. Samos zelf was teveel onder de invloed van de Babylonische overheersing, dus vluchtte hij met zijn hervonden moeder naar het vaste land van Griekenland. In een zeer korte tijd na zijn aankomst zette hij een school op en begon met het lesgeven in zijn in Egypte en Babylon opgedane kennis. Van Pythagoras zelf zijn geen geschriften bekend, Pythagoras was geheel in de Egyptische traditie gebonden aan de door hem afgelegde eed kennis geheim te houden. Ongetwijfeld zal hij dit van zijn leerlingen ook verlangd hebben. Maar Griekenland was Egypte niet, dat nu zwak en ver weg was. De cultuur en rituele achtergrond was anders en de eden van geheimhouding hadden nu niet dezelfde kracht. Een systeem van sanctie zal niet bestaan hebben. Een groot deel van zijn lessen werden zodoende publiek gemeengoed. De school van Pythagoras werd enorm invloedrijk en is de wieg geweest van vele grote denkers en wiskundigen. Deze grote invloed werd later afgekeurd door het publiek en de school moest onderduiken. De school heeft in het verborgene nog lang bestaan.

Zijn naam is slechts nog verbonden met de 'stelling van Pythagoras' en de 7 tonen van de toonladder.




plato

Plato

Plato werd geboren in 427 v. Chr., 80 jaar na het heengaan van Pythagoras. Hij was de zoon uit een zeer rijke Atheense familie en kreeg de beste opvoeding die toen verkrijgbaar was. Hij ontwikkelde zich als een getalenteerd schrijver. Bij zijn 21e levensjaar had hij al verschillende tragedies geschreven voor het Atheense theater. Hij kwam in aanraking met Socrates en raakte zo onder de indruk van zijn onbevangen scherpe geest, dat hij zijn meest devote leerling werd. Na de opgelegde zelfmoord van Socrates, voegde hij zich bij de diverse toen ondergedoken scholen van Pythagoras, die verspreid waren over de Griekse landen. Onder andere maakte hij ook een reis naar Egypte en werd geïnitieerd, waarschijnlijk in de lagere graden van de Egyptische tempelscholen. Deze waren al niet meer zo hecht en van aanzien vanwege de langdurige Babylonische overheersing en plunderingen van een honderd jaar terug (zie: Pythagoras). Teruggekeerd in Athene richtte hij een eigen school, de Akademeia, op.

Plato besteedde veel geld aan zijn verzameling documenten die direct of indirect verbonden waren aan het werk van Pythagoras. Zijn initiatie verbood hem om direct zijn kennis openbaar te maken, maar hij was een zeer vaardig schrijver en wist zonder direct zaken te benoemen waarschijnlijk kennis toch te publiceren. Altans, dit is de conclusie van Tons Brunés, in zijn uitgebreid werk "The secrets of Ancient Geometry". T.B. herkent kennis van heilige geometrie in enkele werken, die ogenschijnlijk mooi geschreven nonsens lijken, maar handelen over geometrie. De bijdrage van Plato ligt vooral in zijn uitgebreide schriftelijke nalatenschap.

Plato overleed in circa 347 v. Chr. in Athene, zijn belangrijkste leerling was Aristoteles.

Zijn geschreven werk is uitgebreid. In dit kader is blangrijk te vermelden:

Werk van Plato is te vinden op: Works by Plato




Plotinus

Plotinus (204-270)

Plotinus werd gebeoren in Egypte en studeerde filosofie in Alexandrië. De leraar die hem inspireerde was uiteindelijk Ammonius Saccas. Later is hij naar Rome gegaan, waar hij de meest tijd van zijn leven als leraar heeft doorgebracht. Gedurende zijn leven heeft hij vele essays en korte verhandelingen geschreven, die uiteindelijk door Porphirius, een leerling van hem, zijn geredigeerd en samengebundeld in de Enneaden.

Plotinus kan tot de grondleggers van de moderne esoterie gerekend worden. Zijn visie is uiteraard voor een belangrijk deel gestoeld op de werken van Plato, maar zelf heeft hij volgens Porphirius ten minste vier extatische ervaringen gehad. Plotinus leert dat er een volledig transcendente, onpersoonlijke 'Ene" bestaat, die niet met enige mogelijkheid beschreven kan worden. Het bestaat buiten alle concepten die we kennen en is de bron vanwaaruit alles voort is gekomen. De schepping is voortgekomen, geëmaneerd uit het 'Ene', waarbij deze in kwaliteit en kracht verliest, naarmate de schepping verder van het 'Ene' afraakt. De eerste uitstroming is het nous of gedachte van de Goddelijke Geest. Uit de nous komt de wereldziel voort, onder te verdelen in een hogere en een lagere ziel. De natuur behoort tot het lagere deel van de ziel. De laatste emanatie is de materie zelf. Hoewel imperfect onderstreept Plotinus de in essentie goddelijke natuur van de materie, omdat deze ook een uitstroming is van het 'Ene'. Net als bij Plato ziet hij een wereld van transcendente essenties eide, die de oorzaak zijn van de waarneembare verschijnselen. De mens is in staat zich te verbinden met de levensstroom die van de 'Ene' uitgaat en is in staat de uitstromingslagen te onderscheiden. Er is in de mens een goddelijk licht die zich kan verbinden met de bron.

De laatste woorden van Plotinus waren volgens een tijdgenoot: "Streef ernaar om het Goddelijke in jezelf terug te geven aan het Goddelijke in het alomvattende"

Werk van Plotinus is te vinden op:Latium/vertaling van Plotinus de Eneaden





Helena Petrovna Blavatsky

Helena Petrovna Blavatsky (1831-1891)

Zij werd geboren in Rusland. Zij emigreerde naar de Verenigde Staten in 1873, waar zij met William Quan Judge en Henry Steel Olcott de 'Theosophical Society' oprichtte. De doelstelling van deze vereniging was:

Na haar publicatie van 'Isis Unveiled' begon de beweging te groeien. In 1878 vertrok zij naar Bombay in India. In de mengelmoes van vele geloven en rassen werden de idealen van de Theosofische broederschap zichtbaar. Daar ging Alfred P. Sinnett, hoofdredacteur van een Indiase krant, een belangrijke rol spelen. Op basis van de 'Mahatma brieven', leringen en raadgevingen van 'de Meesters', schreef hij enkele populaire werken: 'The Occult World'(1881) en 'Esoteric Buddhism'(1883). Deze werken deden het aantal leden toenemen. Nadat Blavatsky in 1884 naar Europa was vetrokkken, werd ze beschuldigd van bedrog met betrekking tot de 'Mahatma brieven'. Dit kwam niet meer goed. Uiteindelijk verliet ze de vereniging en India. Haar grootste werk volgde daarna: 'The Secret Doctrine' (De Geheime Leer). In dit boek wordt de synthese gezocht tussen wetenschap, religie en filosofie, met een sterk accent op oosterse wijsheid.

Het gedachtegoed van Hermes neemt in haar boeken een belangrijke plaats in (S.J.).Tijdens haar verblijf in India verbindt Blavatsky deze met de wijsheden uit het oosten. Zij zag grote overeenkomsten tussen 'Poimandres', toegeschreven aan Hermes Trismegistus en de Veda's.

Zij stierf in 1891. De Theosofische vereniging telde toen meer dan honderdduizend leden, waaronder vele invloedrijke figuren, in loges over de hele wereld.

Termen die de Theosofische vereniging introduceerde en in de Tafelen verwerkt zijn, zijn:




Aleister Crowley

Aleister Crowley (1875-1947 )

Aleister Crowley werd geboren in een zwaar christelijk gezin, waar hij duidelijk tegen rebelleerde. Hij stortte zich op het occultisme en de mystiek en ontwikkelde al snel een eigen filosofisch systeem, "Scientific Illuminism", een synthese van oosterse en westerse mystiek en westerse magie. Na de dood van zijn vader begaf hij zich in het Satanisme, maar na een paar jaar werd hij overtuigd atheïst. Hij stortte zich op het schaken, waarin hij zeer getalenteerd was. Op een tournooi in 1897 in Berlijn kreeg hij echter een helder inzicht dat deze weg en wijze van leven niet voor hem zou zijn. Gedurende dat jaar wijzigde hij zijn belangstelling van wereldse zaken naar esoterische zaken, waar hij zich de rest van zijn leven mee zou bezig houden. Hij heeft gedurende zijn leven veel gereisd; hij kon plotseling verdwijnen en weer ergens in India of China opduiken. Zijn flamboyante levensstijl met voor die tijd provocerende ideëen trok de aandacht van de tabloyds en de autoriteiten. Een andere bezigheid waar Crowley om bekend is geworden, is zijn passie voor bergklimmen. Zijn leven eindigde door een longontsteking; hij stierf berooid en verslaafd aan opium in een pension in Hastings.

Crowley nam deel aan de Hermetische Orde van 'The Golden Dawn'. Onenigheid met een aantal vooraanstaande leiders maakte dat hij hiermee brak. Het religieus-mystieke systeem dat Crowley hierna ontwikkelde noemde hij Thelema. Centraal staat de ontwikkeling van de souvereine wil. Dit is niet slechts een uiting van een wens of een verlangen, maar het bereiken van de persoonlijke hogere bestemming (Magick Will). Veel aandacht en studie gaat uit naar het ontdekken van de eigenlijke 'wil' of 'hoger zelf', samenhangend hiermee het opheffen van het individuele ego.
Een ander element in Thelema is 'Love', waarin sexualiteit (Sex Magick) een belangrijke rol speelt. De spanning tussen man en vrouw en de geslachtsdaad creëren energieën die voor andere zaken aangewend kunnen worden. Hier ontleende hij veel inzichten uit Tantra en Taoïsme.

Zijn geschreven werk is uitgebreid. We noemen:

Crowley is vooral een ikoon geworden van de pop-wereld vanwege zijn liberale overuigingen, vrije levensstijl en provocerende opvattingen.







Gurdjieff

Georges Ivanovitch Gurdjieff (1872-1949)

G.I. Gurdjieff is hoogstwaarschijnlijk in 1872 te Alexandropel (nu Gyumri in Armenië) geboren. Naar zeggen begon hij reeds op jonge leeftijd zich 'de grote vragen' te stellen en heeft hij gedurende zijn leven met grote vasthoudendheid ook daadwerkelijk antwoorden gevonden. In zijn eigen werk: Meeting with remarkable men, onthult hij iets van de weg van inzicht die hij is gegaan. Zijn inspiratiebronnnen zijn filosofen uit de Soefi traditie en het Boeddhisme. Vlak voor de Russiche revolutie maakte hij een aanvang met het onderrichten van leerlingen in Moskou en St. Petersburg. Een bekende leerling van hem is Ouspenski, die veel heeft geschreven over het werk van Gurdjieff.

Na een lange reis westwaarts vestigde hij zich in 1922 in Fontainebleau te Frankrijk, alwaar hij 'The Institute for the Harmonious Development of Man' oprichtte. G.I. Gurdjieff overleed in 1949.

Het centrum in Frankrijk bestaat nog steeds. Er zijn daarnaast vele organisaties die werken met het werk van Gurdjieff. Er is geen formele controle van het centrum in Frankrijk op andere organisaties.

De essentie van Gurdjieffs lering is dat de individuele mens mechanisch denkt en handelt. Het handelen is een stelsel van onbewuste reflexen op basis van opgedane patronen. De bewustzijnstoestand is die van een half-slapende. De geest is in potentie aanwezig, maar slaapt. De 'leer' die Gurdjieff onderwees wordt 'De Vierde Weg' genoemd, gebaseerd op het inzicht dat er traditioneel drie wegen bestaan om tot verlicht bewustzijn te komen: de weg van de fakir (werken aan het bewegingscentrum), de weg van de monnik (werken aan het emotionele centrum), de weg van de yogi (werken aan het denkcentrum). De vierde weg behelst het werken aan alle drie de centra.

Lessen van Gurdjieff die in de Tafelen verwerkt zijn zijn:

linken
Nederlandse Gurdjieff Homepage





Krishnamurti

Jiddu Krishnamurti (1895-1986)

Jiddu Krishnamurti werd als 14-jarige door C.W. Leadbeater van de Thesofische vereniging in India ontdekt op het strand van Adyar als iemand met een bijzonder aura. Vervolgens werd hij min of meer gedoopt als de toekomstige wereldleraar in de geest van de toekomstige Meitreya en opgeleid binnen de Theosofische vereniging. Rondom hem werd de Orde van de Ster opgericht. In 1924 droeg Philippe baron van Pallandt zijn landgoed bij kasteel Eerde te Ommen over aan de Orde van de Ster. Jaarlijks werden hier de zogeheten Sterkampen gehouden.

Op 3 augustus 1929 heeft Krishnamurti zelf de beweging opgeheven en het landgoed teruggegeven aan de gever. Hij vond organisaties in het algemeen schadelijk bij het zoeken naar waarheid en vrijheid. Uitspraken rond deze beslissing zijn: "Waarheid is een land zonder wegen erheen" en ook: "Speel je eigen heiland maar".

Desondanks is hij vrijwel zijn leven lang de wereld rondgereisd en heeft zeer gewaardeerde lezingen gegeven. Zijn lijst met geschreven werken is aanzienlijk. In zekere zin is hij dus toch een 'wereldleraar' geworden. In de geest van Krishnamurti wordt op bescheiden schaal zijn gedachtengoed beheerd door verschillende organisaties en toegankelijk gemaakt voor het publiek.

De lessen die Krishnamurti aandraagt zijn wars van theorieën of meningen; veleer hoopt hij dat zijn woorden gebruikt worden als spiegel, zodat we de waarheid over onszelf zien en het bestaan in zijn totaliteit als één ondeelbaar geheel aanvaarden. Dit inzicht kan niemand aanreiken, een leraar volgen heeft daarom geen zin. We hebben zelf het vermogen tot inzicht. Hiervoor is alleen aandacht nodig.

Linken:
Krishnamurti Nederland







Leo Raymond Armin

Leo Raymond Armin (1924-2002)

Van Leo Armin wordt gezegd dat hij als kind de aangeboden waarheden over het leven niet kon aannemen en zelf op onderzoek uitging naar de antwoorden op de grote levensvragen. Naar zijn zeggen ging hij hiertoe als kind elke zaterdagmorgen naar Parliament Hill Fields, een park in Londen, om daar onder een bepaalde boom te zitten. Op een bepaald moment kreeg hij daar zijn eerste inzicht over de natuurwet Twee. Daarop volgde al een reeks volgende inzichten. Zijn militaire dienst bracht hem onder andere naar India; verder heeft hij zitten studeren in de afgeschermde sectie van de bibliotheek van het British Museum. Over bronnen heeft Leo Armin zich zelden uitgelaten.

In 1971, de hippietijd was gaande, ontstond er een ontmoeting tussen Leo en een aantal hippe India gangers op zoek naar de waarheid. Dit resulteerde in een reeks ontmoetingen met een groeiende groep. Nog weer een jaar later zag een echte organisatie het licht, aanvankelijk met de naam 'The Way', maar aangezien deze naam al bestond werd dit
'The Emin', een uit het Arabisch afgeleid woord dat 'de getrouwen' betekent. Een naam waarschijnlijk ook gekozen vanwege het anagram 'In me'(In mij). Een aantal aanvaringen met de schrijvende pers heeft waarschijnlijk veroorzaakt dat Leo en de Emin publieksschuw werden, hetgeen niet heeft bijgedragen aan bekendheid en publieke waardering.

Sommige lessen van Leo zijn duidelijk geïnspireerd op die van Gurdjieff en de Hermetica. Een grote rol speelt de kennis en observatie van het ongeziene en de werkelijkheid zoals deze zich aan ons voordoet. Door waarneming, dagelijkse ervaring en analyse zou in feite de esoterische kant van het leven begrepen kunnen worden. Ieder mens heeft wat betreft fysieke uitrusting dezelfde mogelijkheden. Net als bij Gurdjieff is het vergroten van het bewustzijn door persoonlijke ontwikkeling het belangrijkste doel; aan de ene kant voor het individu, maar aan de andere kant ook voor de schepping als geheel, die verder wil en moet evolueren. Daarbij wordt geanticipeerd op de komst van een nieuw tijdperk (Aquarius tijdperk). Een wezenlijk nieuwe inbreng komt in 1992 met het idee van de 16 'spirituele stations' (de Template), wat gezien kan worden als een ladder van sferen, elk met een eigen kwaliteit en invloed in de menselijke culturen.
De ontwikkeling van een 'Emin-dorp' in Israël, stimuleerde de ontwikkeling van onderwijs, bestuur en allerlei praktische toepassingen. Leo Armin heeft veel geschreven en tapes of CD's ingesproken, maar veel is alleen via lidmaatschap van de diverse stichtingen te verkrijgen.

De aanhang van deze school is verspreid over vele landen in de wereld en telt een 2000 deelnemers. Elke afdeling opereert redelijk zelfstandig, vaak onder de naam Template Foundation, hetgeen een verwijzing is naar de 16 stations (de Template).

Inzichten van Leo zijn verwerkt in de volgende artikelen:

linken:
The Emin Website
Template Foundation Nederland




Rudolf Steiner

Rudolf Steiner (1861-1925)

Rudolf Steiner werd geboren in Oostenrijk en studeerde aan de Technische Hogeschool in Wenen. Hij deed echter ook onderzoek naar het werk van Goethe, studeerde filosofie en verkeerde onder kunstenaars en in kringen van de arbeidersbeweging. Goethe inspireerde hem om de natuur te begrijpen door middel van slechts het waarnemen van de natuur (fenomenologie). Naast de fysieke wereld nam hij ook wezens uit de ongeziene wereld waar. Ook toen was dit in intellectuele kringen niet geaccepteerd. Hij zag zich genoodzaakt deze fenomenen een plaats te geven in het wereldbeeld en deze op de een of andere manier te verklaren. Op basis van waarnemen en zelfstandig nadenken en analyseren en vooral het schouwen van de 'Akashic records' komt hij tot een coherente visie op de werkelijkheid. Dit resulteerde in een niet aflatende stroom van voordrachten en boeken en het ontstaan van de antroposofie. Annie Besant nodigde Steiner uit om mede de Theosofische Society Duitsland op te richten. een aantal jaren later verliet steiner weer deze beweging, met als voornaamste reden zijn afwijzing van de verklaring dat Krishnamurty de langverwachte messias zou zijn.

Behalve boeken en transcripties van voordrachten schreef hij vier drama's, ontwierp hij een aantal gebouwen, waaronder het Goetheanum in Dornach (Zwitserland) en werkte hij aan de ontwikkeling van de eurithmie, een geheel nieuwe bewegingskunst. Veel vernieuwende inzichten had hij op onder andere het gebied van landbouw (biologisch-dynamische landbouw), onderwijs en gezondheidszorg. In 1923 nam hij het voorzitterschap op zich van de toen opgerichte Algemene Antroposofische Vereniging in Dornach.

Zijn basiswerk is het boek 'Theosofie' (1904) waarin de kern van het resultaat van zijn geesteswetenschappelijk onderzoek van de mens wordt gepresenteerd met de geledingen van het lichaam, de ziel en de geest en de begrippen reïncarnatie en karma. In 'De wetenschap van de geheimen der ziel' (1910) gaat hij uitvoerig in op de schepping: de ontwikkeling van de mensheid en de wordingsgeschiedenis van de aarde.

linken: Antroposofische Vereniging

© J.H. van Splunter 2009. Overnemen is toegestaan; bronvermelding wordt op prijs gesteld.