Pentagram
aangevuld aug. 2006
Een pentagram is een geometrische figuur van vijf op een cirkel liggende punten, waarbij elk punt zich verbindt met twee andere punten, op zo'n manier dat telkens het naastliggende punt op de cirkel wordt overgeslagen. Deze figuur is de weergave van een systeem van vijf krachten die onderling op elkaar inwerken in twee verschillende cycli, die van sublimatie en condensatie. Het pentagram is de formule van organische ontwikkeling. (zie ook: Vijf)
Het Pentagram in de mens
In het menselijk systeem kunnen vijf functies herkend worden die samen dit pentagram
vormen. De vijf functies lopen op energie, die gelabeld
kan worden met een kleur. Een kleur is een bepaalde frequentie met een energie-inhoud.
Er zijn dus vijf kleuren werkzaam in het pentagram. In de Chinese traditie
wordt meestal gebruik gemaakt van elementen.
De vijf herkenbare centra met hun kleur zijn:
- Denkcentrum, werkend op energie met de frequentie wit, zetelend in het brein;
- Motorisch centrum, werkend op energie met de frequentie rood, zetelend in de maag, de neuronenconcentratie in de maag;
- Instinct, werkend op de frequentie blauw, zetelend in de onderbuik;
- Emotie, werkend op de frequentie geel, zetelend ter hoogte van de keel;
- Sexueel centrum, werkend op energie met de frequentie groen, zetelend in de geslachtorganen.
Samen vormen ze de werkende onderdelen van de ziel,
het astraal lichaam en het mentaal lichaam.
De lokaties van de centra in het lichaam zijn:

Denkcentrum (het Denken) (wit)
Het denkcentrum coördineert het denken. Denken omvat processen
als: meten, vergelijken, beredeneren, het herinneren, analyseren,
timing, berekenen. Het zijn langzame geordende en ordening scheppende
processen. Reacties, inzichten en gevoelens behoren in deze definitie
niet tot het denken, maar zijn bewustwordingen van processen in de
andere vier centra. Het denkcentrum kan een idee om te verwoorden en
uit te werken krijgen van het seksuele
centrum.
Motorisch centrum (rood)
Het motorisch centrum coördineert het bewegingsapparaat en
geautomatiseerde processen in het algemeen (gewoonten en door training
verkregen vaardigheden). Het maakt het mogelijk gelijktijdig auto te rijden en te
denken. Het motorisch centrum wordt gevoed door training (herhaling) en
kan zeer dominant zijn t.o.v. de andere centra. Het motorisch centrum
ontvangt instructie van het denkcentrum
en van het instinct.
Instinct(blauw)
Het instinct is het beveiligingssysteem in het pentagram. In het
algemeen is dit systeem passief in een observatie-stand. Wanneer er
grenzen overschreden dreigen te worden (uit oogpunt van veiligheid,
normen, moraal) dan kan het instinct ingrijpen door het motorisch
systeem te instrueren. Het instinct heeft een groot observatieterrein,
de bewuste en ook de semi-bewuste domeinen kunnen worden verkend. Het
instinct wordt getraind door het motorisch
centrum (ervaring en
instruerende opvoeding) en het emotionele centrum (Zie ook:instinct-intuïtie).
Emotie (emotioneel centrum) (geel)
Emotie is een sterk centrum van energietransformatie en -generatie in
het menselijk lichaam. Een energiestroom heeft een bron en een
uitlaat. Energie wordt als basissysteem door de emotie
gegenereerd uit voeding, lucht en water en wordt daarna vertaald in
actie (gedrag), aangestuurd door het denken en het mentaal lichaam.
Een andere belangrijke energieleverancier kan de verbintenis zijn met
een externe bron. Soms wordt hiernaar gerefereerd met hogere emoties.
Hogere emotie stimuleert, veroorzaakt verfijning in gedrag, uit zich in een
mooie gezonde huid, geeft goede gevoelens en werkt helend. De mind
(geest) is hiervoor de aanstuurder of geleider van deze bron.
Energie die uitgestoten wordt, moet altijd via een fysiek
medium een uitlaatklep krijgen. Afvalenergie kan tot onplezierige
gevoelens en gedrag leiden. De uitlaat van (emotionele) energie is in
het algemeen gedrag, beweging (omzetting in kinetische energie),
spreken, zingen, huilen, verandering van lichaamstemperatuur (blozen, rood aanlopen van
kwaadheid) (thermische energie) en radiatie van grof tot fijn.(uitgebreidere uitleg zie: emotie)
Partners van het emotionele centrum in het menselijk systeem zijn de mind
(geestelijk lichaam) en het mentaal lichaam (aansturend,
richting gevend), het zenuwlichaam (gevoelens als registratie van de kwaliteit en aard
van de energiestroom), instinct
(veiligheidsagent), het bloed en de endocriene klieren. Emotie die slecht
tot uiting kan komen, kan in principe ook omgezet worden in materie, in de vorm van vet.
Dik worden kan vaak toe geschreven worden aan emotionele problemen.
Seksueel centrum (groen)
Dit centrum is als een verkenner dat de mogelijkheden afstruint en de
vijf centra waar mogelijk voedt met nieuwe creatieve mogelijkheden.
Naar het denken: met nieuwe ideeën, naar het motorisch centrum:
mogelijkheden tot verfijning van de vaardigheid, naar de emoties: met
nieuwe verbintenissen met energiebronnen (essenties van allerlei soort).
Leren versus Ontdekken

Hierboven zijn twee cycli in het pentagram weergegeven. Het linker geeft de opeenvolging van processen weer die bij het 'schoolse leren' optreden, de rechter geeft de opeenvolging van processen weer die optreden bij het 'spelend of spontaan leren'.
Schools leren
Dit begint in 'wit', het ondergaan van instructie, of het opdoen van benodigde informatie (=IN FORMATIE) om later iets
te kunnen doen. Het doen is een activiteit in 'rood'. Met oefeningen wordt een vaardigheid getraind. Vaak blijft de
schoolse leerweg hier steken. Ik kan mij levendig herinneren hoe ik het differentiaalrekenen (wiskunde) leerde op school. Eerst
de instructie en de 'truukjes' om dan later met veel opgaven enige snelheid te krijgen in het differentiëren. Pas later
op de Technische Hogeschool kwamen er toepassingen en ontstond er begrip over de principes van differentiëren en
een gevoel over de werking van het differentiëren. Dit is het blauwe centrum aan het werk met betrekking tot
een vaardigheid. Een goede automonteur weet instinctief waar de fout zit, een kok weet instinctief wanneer iets gaar is.
De volgende stap in het vijfvoudig proces is de verinnerlijking van het leerproces (geel). Emotioneel raakt je gehecht aan het onderwerp. Liefde voor het vak of identificatie met rolmodellen horen hierbij. Het gaat een onderdeel van je leven worden. Dit is het proces dat verbonden is met het emotionele centrum. De volgende stap heeft te maken met de mogelijkheden die zich vandaaruit voordoen. Bijvoorbeeld verdieping, verfijning of specialisatie van een vakgebied (groen). Dit leidt vervolgens weer naar de behoefte aan nieuwe informatie (wit).
Spelend leren
Spontaan leren begint in het 'groene'. Er is een inspiratie of een inzicht (deze woorden beginnen met in-, duidend op
een inkomende energie) waar het emotionele centrum (geel) een verbinding mee aangaat. Vervolgens worden door het instinct
(blauw) de principes
ervaren die borg staan voor de instandhouding van deze verbinding en dit zal leiden tot de juiste handelingen (rood).
Dit handelen en de ervoorafgaande processen kristalliseren uit in kennis (wit).
Schools versus spelend leren
Spontaan leren begint met ontdekken en doen en eindigt in kennis; schools leren begint bij kennnis en eindigt in ervaring.
We kunnen zien dat bepaalde jongeren op school 'dom' lijken, ze kunnen niet leren en stof tot zich nemen. Maar
geef ze een brommer en de volgende dag ligt deze uit elkaar en nog een dag later rijdt deze opgevoerd verder. En dit zonder
leraar. Duidelijk niet dom, maar een ander leerproces spreekt beter aan. In de huidige tijd lijkt het of het schoolse leren steeds
moeizamer gaat. Leerlingen zijn mondiger en door de hoger wordende potentie in het astrale licht
is de innerlijke
snelheid niet meer passend om het leren te beginnen in 'wit', de langzaamste frequentie. Er wordt inmiddels al voorzichtig
geëxperimenteerd met het proces van spontaan leren in een educatieve omgeving. Zie hiervoor bijvoorbeeld:
Iederwijs (De site begint met een groene achtergrond!).
Transitie
Veranderingen in omstandigheden worden niet altijd gewenst. Een fatale ziekte, ontslag, pensioen of scheiding zijn heftige gebeurtenissen waar iemand een eigen ontwikkeling in doormaakt. Hier is veel onderzoek naar gedaan. Naar blijkt verwerkt een persoon die een heftige verandering doormaakt, dit volgens een vast patroon. De onderzoekers stelden dit vast; zij gingen niet uit van een vooropgezet schema. Interessant is dat dit vaste patroon dat transitie wordt genoemd, overeen komt met een proces van het pentagram. Het proces gaat als volgt:
- De ontkenningsfase. Het optredende feit wordt ontkend: "Nee, dit is niet waar", of gebagatelliseerd: "Het zal wel loslopen".
- Woede. Je wordt boos op een schuldige, zoekt een zondebok.
- Marchanderen. Na het accepteren van het feit, wordt er gezocht naar oplossingen. Er wordt onderhandeld met de omgeving, of er wordt gekeken naar het licht veranderen van de levensstijl om bepaalde drukkende symptomen te verlichten. Er komt een moment dat het duidelijk is dat schijnoplossingen niet helpen. Je kan jezelf en de omgeving niet langer voor de gek houden. Je gaat dood aan kanker, je wordt definitief ontslagen, de scheiding is onafwendbaar.
- Depressie. In dit stadium wordt de strijd opgegeven. De energie om weerstand te bieden is er niet meer. Je glijdt gevoelsmatig af in een diepe put, zonder te weten waar uit te komen. In de subtiele wereld worden de levenslijnen met bepaalde oude essenties losgelaten, weliswaar met de mogelijkheid om nieuwe te verwerven, maar dat weet je nog niet. Dit stadium van vrij drijven zonder binding wordt meestal als een depressie ervaren.
- Experimentele fase. In deze fase worden nieuwe mogelijkheden gezien en verkend. Waar komen deze mogelijkheden vandaan? Groen is een 'zoeker' die alles uit het onbewuste en de omgeving afgaat en daarin nieuwe kansen ziet. Is daar een nieuwe essentie die aansluiting vindt, dan wordt deze gebonden in de emotie, en het proces vervolgt die van het 'spelend leren'
In het fysieke lichaam zien we letterlijk een dergelijk proces zich afspelen. Let maar eens op wat er gebeurt bij het opdoen van een blauwe plek. De blauwkleuring is slechts een fase van een vijfvoudig proces. Eerst is er de slag (wit), dan ontstaat er een rode plek, vervolgens wordt deze blauw, dan geel- en tenslotte groenachtig!
Het pentagram kan op twee manieren doorlopen worden. Het hierboven geschetste proces van transitie begint met het ontkennen van een bepaalde feitelijke (=wit) verandering. Wat gebeurt er als we die verandering accepteren? Dat proces kunnen we als volgt omschrijven:
- Acceptatie van de gebeurtenis.
- Onmiddellijk begint de 'zoeker' (groen) naar mogelijkheden te speuren. Groene momenten zijn altijd kort. Het zal meestal niet als zodanig herkend worden. Veel intensiever is het volgende moment:
- Geloof en/of moed. Er is een nieuwe verbinding gemaakt met een bepaalde essentie, of een bestaande verbinding wordt geïntensiveerd. Zonder enige rationele grond is er een integratie met een nieuwe toekomst. Geloof geeft de moed om iets nieuws te proberen of door te gaan, zonder enige voorkennis of ervaring.
- Vervolgens krijg je een gevoel of instinct over de te volgen weg.
- Concretiseren is de fase waarin door handelen de nieuwe fase handen en voeten krijgt.
- Geluid, horen = wit, het denken
- Smaak, proeven = rood, motorisch centrum
- Voelen, tast = blauw, instinct
- Geur, ruiken = geel, emotie
- Zien = groen, sexueel centrum
- Geluid, horen heeft effect op het motorisch centrum. Een commando zet iemand direct in beweging, meer dan enig andere zintuigprikkel. Muziek zet aan tot bewegen.
- Smaak of proeven zet het instinct op scherp. Probeer maar eens een paddestoel uit het wild te proeven. Je zult het instinct in werking voelen, wat niet bij 'zien'of 'ruiken' gevoeld zal worden.
- Voelen heeft het meeste effect op de emotie, dusdanig dat voelen en emotie vaak niet onderscheiden worden.
- Geur heeft een sterk effect op het sexueel centrum. Uit veel onderzoeken blijkt dat geur een sterke prikkel is tussen de sexen, ook al is dit geheel onbewust. Daarentegen wordt met parfums en deodorant een gewilde aantrekkelijkheid voor de andere sexe aangebracht.
- Het zien heeft zijn sterkste invloed op het denken. Een bekend fenomeen hierin is het feit dat blinde mensen niet zo snel een vooroordeel klaar hebben over anderen.
De Vijf Zintuigen
De vijf zintuigen corresponderen als volgt met de centra en de kleuren:
Het effect van een bepaald centrum komt het sterkst naar voren in het opvolgende centrum, dus:
Kathedraal-bouw
Groen is in het pentagram de energie die maakt dat het geheel groeit en zich ontwikkelt. Groen is hier het initiatief van het opgaan in de kerk. Voor verdere uitleg van de symboliek, wordt verwezen naar kaart 5 van de grote Arcana van de Tarot
Dit is een schematische voorstelling van menig kathedraal met hierin aangegeven de kleuren die in glas in lood of symboliek in de armen van een kathedraal aangegeven zijn. Wit: de bischop, Rood: Christus als rechter, Blauw: Maria, Groen: de ingang, Geel; de (hogere) emotionele groei van de bezoeker, identiek aan het groeien van de onsterfelijke geest. Zie ook: Mindful action