Vormkrachten



Essentie, Functie en Vorm zijn een drie-eenheid, onlosmakelijk met elkaar verbonden. Ingrijpen in het één betekent verandering in het ander.

Dit geldt voor elke vorm. Ook bijvoorbeeld voor de organen van het menselijk lichaam. Als een orgaan niet meer goed functioneert, zal de reguliere arts ingrijpen in de functie met medicijnen; een alternatief genezer zal ingrijpen in de essentie, veelal door het balanceren van energieën die daar niet thuishoren. Er is ook een techniek  bekend (biogeometrie, ontwikkeld door dr. Ibrahim Karim, I.K.), die het orgaan laat resoneren met de oervorm van dat orgaan. Drie methoden om de eenheid van vorm, functie en essentie te herstellen.

Hoe sterk en duidelijk vormkrachten zijn, is goed te zien aan de uitgekristaliseerde vorm van het oestrogeen en testosteron hormoon. Het eerste heeft de vorm van een plaatje, het testosteron hormoon heeft de vorm van een naald!

Een reden waarom de basisvorm van een huis, een vierkant (aarde) met een driehoek erboven (kosmisch) een aantrekkelijke vorm blijft. Het is opvallend dat met de secularisatie van de maatschappij het dak vaker en vaker van het gebouw verdwijnt! Nauw in relatie staand met vormkrachten is het principe van resonantie. In Rusland [S.B.] is onderzoek gedaan naar het fenomeen torsievelden (in de USA ook scalaire golfvelden genoemd). Torsievelden ontstaan door spin (torsie) van subatomaire deeltjes. Men kent nu drie hoofdtypen torsieveld-generatoren. Geometrische vormen van welk materiaal dan ook (zelfs getekend op papier) is hier één van (de zwakste). Aangezien alles wat draait en trilt resonantieverschijnselen oproept, is het dus te begrijpen dat vormen de essentie (energie, kracht, entiteit, deva, etc.) oproepen.

De grote natuur produceert vormen van uiteenlopende aard. Elke vorm die waargenomen wordt, is dus een middel om (voorzichtige) conclusies te trekken over de aard van de achterliggende essentie.  Een ontwerper heeft als doel het omschrijven en materialiseren (vormgeven) van functie en essentie. De essentie bestaat reeds en kan eigenlijk gezien worden als de opdrachtgever; de functie en de vorm zijn impliciet aanwezig. De vormgever maakt het de drie mogelijk om zich te manifesteren.

Feng Shui is de Chinese variant van de westerse geomantie. In deze discipline wordt ruim aandacht gegeven aan vormkrachtaspecten. Het is ongunstig om bijvoorbeeld gebouwen neer te zetten in de vorm van een slagersmes.

Hergebruik van een gebouw is dus eigenlijk niet mogelijk. Eén en ander zal afhangen van hoe sterk een bepaalde “jas” het signatuur van de functie en de essentie heeft gedragen. Het is soms misschien mogelijk een essentieel element te verwijderen, waardoor de verbintenis essentie-vorm-functie verbroken wordt. In het oude Egypte werden tempels ook afgebroken als de invloed van een bepaalde godheid niet meer nodig of aanwezig was . Amenhotep verplaatste de hoofdstad en veranderde de stijl van vormgeving bij zijn aantreden om de invloed van het monotheïsme te laten gelden in het Egyptische Rijk.
De Hagia Sofia werd gebouwd door keizer Justitianus en verbond in essentie de kerkelijke en wereldlijke macht. Later werd Constantinopel veroverd door de Islam (en werd vervolgens Istanbul). De Hagia Sofia werd toen een moskee, maar bleef zijn functie behouden: het werd het centrum van het grote Ottomaanse rijk. Het was Attaturk, die de verbintenis tussen kerk en staat verbrak door van de Hagia Sofia een museum te maken, een functieverandering naar een betekenisloze functie.  (tevens werd het regeringscentrum verplaatst naar het tot dan toe onbekende Ankara).

In de architect zullen de drie bij elkaar moeten komen. De vormgeving sec is een linker brein activiteit. Rasters, verhoudingen, constructieprincipes, materiaalkennis, afbouwdetaillering, bouwnormen en bouwkosten behoren tot dit domein. Het rechter brein is het voertuig voor de poëzie van een gebouw. Sentiment is de meest uitgesproken expressie van een emotie, de beweging van een essentie door het menselijk systeem. Waarde, waardering is een kenmerk en verbindinglegger naar een essentie.
De functie, het proces dat in het gebouw plaatsvindt, is het dynamische heilige resultaat van de twee. De vorm is het huis, de essentie de brandstof.  Het proces is in het hier en nu, de expressie en bekroning van geest en materie.

© J.H. van Splunter 2009. Overnemen is toegestaan; bronvermelding wordt op prijs gesteld.